PARTNERZY PROGRAMU DUET

Dom Pomocy Społecznej

Areszt Śledczy Kraków - Podgórze

Ul. Łanowa 41 b

Ul. Czarnieckiego 3

Tel.: +48 12 653 20 41

Tel.: +48 12 423 60 00

Fax: +48 12 653 03 90

Fax.: +48 12 423 57 71

"CHCEMY STWORZYĆ DLA NASZYCH MIESZKAŃCÓW DOM
DOM, CZYLI PRZYJAZNA CZŁOWIEKOWI PRZESTRZEŃ
I ŻYCZLIWI LUDZIE
DOM, CZYLI POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA,
WSPÓŁUCZESTNICTWA I AKCEPTACJI
DOM, CZYLI PEWNOŚĆ SWOJEGO MIEJSCA W ŻYCIU,
PO PROSTU DOM"

Dom Pomocy Społecznej w Krakowie przy ul. Łanowej 41 b jest jednostką stacjonarną pobytu stałego. Zapewnia całodobową opiekę 95 chłopcom i mężczyznom w wieku od 3 do 32 lat, z niepełnosprawnością intelektualną , wraz z którą często współistnieją:

dziecięce porażenie mózgowe,

wady wzroku i słuchu,

niesprawność ruchowa (20% mieszkańców porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego),

zaburzenia w zachowaniu,

choroby psychiczne,

schorzenia dermatologiczne, kardiologiczne.

Dom jest miejscem, w którym realizuje się założenia normalizacji, czyli nowoczesnego spojrzenia na pomoc ludziom z niepełnosprawnością intelektualną. Normalizacja jest filozofią niepełnosprawności intelektualnej przyjmującą, że osoby takie mają znaczny potencjał rozwojowy, który może być uaktywniony w sprzyjających warunkach, w toku normalnych doświadczeń życiowych.

Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością intelektualną to bardzo specyficzna grupa klientów pomocy społecznej, wymagająca wiele zaangażowania i wysiłku personelu w procesie opieki medycznej, wychowania, edukacji, terapii i rehabilitacji. Ważnym aspektem pracy z mieszkańcami Domu Pomocy Społecznej jest problem minimalizowania wpływu instytucji na ich życie osobiste oraz zapewnienie im takich warunków, w których przestrzegane są ich prawa. Realizacja tego przesłania możliwa jest dzięki indywidualnemu podejściu do każdego mieszkańca, w którym uwzględnia się jego osobiste potrzeby, możliwości i ograniczenia. Idea ta jest realizowana poprzez Indywidualne Plany Wspierania opracowywane przez personel opiekuńczy Domu i zespół specjalistów. Osobą odpowiedzialną za realizację Planu jest Pracownik Pierwszego Kontaktu powoływany spośród pracowników Domu. Pracownik taki pełni rolę rzecznika osoby niepełnosprawnej. To osoba, która najlepiej zna potrzeby mieszkańca i jest przez niego akceptowana.

Szczególnie mocno akcentowane jest także tworzenie warunków do integracji mieszkańców ze środowiskiem lokalnym. Cel ten realizowany jest poprzez:

wyjazdy na turnusy rehabilitacyjne,

poznawanie miejsc użyteczności publicznej i właściwych im zachowań,

uczestnictwo w zawodach sportowych, olimpiadach,

celebrowanie uroczystości i świąt zgodnie z zasadami panującymi w normalnym domu rodzinnym,

udział w programach celowych organizowanych przez Dom.

Poniżej prezentowane są najważniejsze dane dotyczące mieszkańców:

średni okres pobytu mieszkańca w Domu wynosi 12 lat,

średnia wieku mieszkańców to 18 lat,

50% z nich połowę swojego życia spędziło w instytucji,

39% zostało skierowanych do Domu z innych instytucji (12% inny DPS, 25% Dom Dziecka, 2% szpital),

30% jest ubezwłasnowolnionych,

36% ma systematyczny kontakt ze swoimi rodzinami,

28% - kontakty sporadyczne, a 36% - całkowity brak kontaktu z rodziną,

48% jest objętych obowiązkiem szkolnym. Wszyscy w wieku szkolnym uczęszczają do Zespołu Szkół Specjalnych nr 9 przy ul Łanowej 41 w Krakowie,

13% jest uczestnikami Warsztatów Terapii Zajęciowej przy Domu Pomocy Społecznej na ul Łanowej 41b, finansowanych przez PFRON (infomacje o WTZ),

6% mieszkańców wykonuje na terenie Domu pracę ze wskazania terapeutycznego (pomoc w podstawowych czynnościach porządkowych) za które otrzymuje wynagrodzenie.

Szczególny nacisk kładzie się również na zajęcia kulturalno - rekreacyjne w terenie, których celem jest poznanie otaczającego środowiska lokalnego, obowiązujących w nich norm i zachowań.

Areszt Śledczy w Krakowie - Podgórzu powstał w 1971 roku (pierwotnie jako zakład karny). Wprowadził na trwałe do realizacji ideę "resocjalizacji przez pracę". Skazani i funkcjonariusze tegoż zakładu wnieśli znaczący wkład między innymi w powstanie ujęcia wodnego Raba II, budowy Huty Katowice, budownictwo mieszkaniowe na terenie Krakowa, modernizację dróg i szlaków komunikacyjnych. Otwartość zakładu na społeczność lokalną znalazła swój wyraz również w innym aspekcie: skazani mieli możliwość uczestniczenia w licznych imprezach kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych, odbywających się na terenie miasta Krakowa.

Rok 1990 zapisał się w historii jednostki jako rok wielkich przemian. Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości w miejsce dotychczasowego zakładu karnego został powołany Areszt Śledczy w Krakowie - Podgórzu.

Na tle innych jednostek penitencjarnych Areszt Śledczy w Krakowie - Podgórzu wyróżnia się tym, że mimo skromnej bazy materiałowej oraz warunków socjalno - bytowych skutecznie realizuje zadania penitencjarne w stosunku do szerokiego kręgu osadzonych. W murach tej jednostki funkcjonują jednocześnie trzy kategorie osadzonych:

Szczególnego znaczenia nabiera tutaj kategoria skazanych uzależnionych od alkoholu. Tradycja leczenia skazanych alkoholików sięga początków istnienia jednostki. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych opracowano i wprowadzono profesjonalny program terapii, dostosowując go do współczesnych metod pracy z alkoholikami. Pojemność oddziału terapeutycznego wynosi 49 miejsc, w ciągu roku pełny cykl terapii kończy ok. 120 skazanych.

Program terapeutyczny realizowany w areszcie śledczym jest eklektyczny: w ogólnych założeniach opiera się na koncepcji psychologicznych mechanizmów uzależnienia oraz - w mniejszym stopniu - na "minesockim" modelu leczenia uzależnień realizowanym w więzieniach USA. Wzorce czerpane są szczególnie z nurtów psychologii behawioralnej i poznawczej.

Podstawowe założenia programu to: dobrowolność leczenia, oparcie oddziaływań leczniczych na edukacji i psychoterapii przy całkowitej rezygnacji w trakcie leczenia ze środków farmakologicznych oraz ścisły związek między uzależnieniem, a przestępczym stylem życia. Uzależnienie od alkoholu traktowane jest przez zespół terapeutyczny jako choroba niezawiniona, przewlekła, postępująca i śmiertelna. W związku z tym, że na dzisiejszym poziomie wiedzy nie są znane sposoby gwarantujące bezpieczny powrót do kontrolowanego picia, pacjentom - skazanym oferowana jest pomoc w osiągnięciu zmiany zachowania, której konsekwencją byłaby zdolność do utrzymywania możliwie jak najdłuższej abstynencji.

Podstawowymi celami terapii jest to, aby klient uwierzył, że jest w stanie powstrzymać się od picia alkoholu i zażywania innych substancji psychoaktywnych oraz, że ma w sobie potencjał do zmodyfikowania dotychczasowego stylu życia i dokonania korzystnych dla siebie zmian.

Praca z osobą uzależnioną opiera się na terapii grupowej oraz indywidualnych programach terapii opracowanych przez terapeutów przy współudziale skazanych. Raz w tygodniu odbywają się projekcje filmów o problematyce związanej z uzależnieniem, szczególnie od alkoholu. Dwa razy w tygodniu odbywa się w mityng Anonimowych Alkoholików. W pełnym cyklu terapii pacjent uczestniczy w około 280 godzinach zajęć programowych. Każdy skazany przebywający w oddziale terapeutycznym ma przydzielonego terapeutę prowadzącego. Podstawowy cykl leczenia trwa 3 miesiące, w wyjątkowych przypadkach może być przedłużony do 4 miesięcy. Czas oczekiwania na przyjęcie do oddziału terapeutycznego wynosi obecnie około 8 miesięcy.

Skazany kończący terapię podpisuje kontrakt długoterminowy obejmujący okres jednego roku od ukończenia terapii. Kontrakt ten obejmuje zalecenia, które pacjent ma wykonywać bez względu na sytuację prawną, oraz terminy rozliczeń z terapeutą z wykonywanego planu zdrowienia.

Istotnym elementem pracy kadry terapeutycznej są spotkania organizowane dla rodzin skazanych (osób znaczących). Większość skazanych przebywających w oddziale odbywa karę za przestępstwa związane z przemocą w rodzinie. Spotkania te mają na celu uświadomienie złożoności problemu alkoholowego, który dotknął rodzinę. Uzależnienie przedstawia się jako chorobę całej rodziny. Terapeuci wykazują potrzebę współdziałania, zainteresowania postępami terapii skazanych będących członkami ich rodzin. Nie jest to łatwe zadanie. Organizowane spotkania maja więc na celu przygotowanie rodziny do przyjęcia pacjenta po odbyciu kary, dać nadzieje i podstawy do nowego życia. Istotne jest to, by pacjent wiedział, że ma oparcie w osobach bliskich, ma do kogo wrócić i podjąć trud zmiany dotychczasowego stylu życia.

Przeprowadzane badania katamnestyczne wskazują, że oddziaływania terapeutyczne przynoszą bardzo pozytywne efekty:

powrotność do przestępstwa pośród absolwentów terapii sięga 6,2%,

utrzymywanie całkowitej abstynencji w okresie dwóch lat od ukończenia terapii deklaruje 30% absolwentów (dane z przeprowadzonych badań katamnestycznych z 2002 r.).

W ciągu 30 lat istnienia jednostki udało się skutecznie wypracować nie tylko model leczenia osób uzależnionych od alkoholu, ale także rozwinąć szeroką współpracę ze środowiskiem lokalnym, gdzie znajdowani są partnerzy zainteresowani zatrudnieniem licznej grupy skazanych z tutejszej jednostki.

Oddział terapeutyczny przeznaczony jest dla skazanych dorosłych oraz młodocianych. Średnia wieku pacjentów wynosi 35 lat. W większości są to osoby posiadający wykształcenie zawodowe, ok. 30% posiada wykształcenie podstawowe, nieliczny odsetek jest z wykształceniem wyższym. Tylko niewielki procent tych osób przed osadzeniem w zakładzie karnym posiadało stałe miejsce pracy.
Osadzonych przebywających w oddziale terapeutycznym obowiązuje przestrzeganie porządku wewnętrznego Aresztu oraz regulaminu wewnętrznego oddziału terapeutycznego.

1.

Dom Pomocy Społecznej w Krakowie przy ulicy Łanowej 41 b:

2.

Areszt Śledczy w Krakowie - Podgórzu przy ulicy Czarnieckiego 3: