REALIZOWANY PRZEZ

GRUPĘ NIEFORMALNĄ „MÓJ TEATR”

W KRAKÓWIE UL ŁANOWA 41B

Informacje ogólne:

1. CZAS TRWANIA PROJEKTU-   6 miesięcy (01/02/2002  - 31/07/2002)

2. MIEJSCE REALIZACJI PROJEKTU -  Dom Pomocy Społecznej  ul Łanowa 41b

3. CELE PROJEKTU

DŁUGOTERMINOWE

• Przeciwdziałanie procesowi instytucjonalizacji życia osób z upośledzeniem umysłowym mieszkających na stałe w domach pomocy społecznej
• Dążenie do pełnej integracji osób z upośledzeniem umysłowym ze środowiskiem lokalnym.

KRÓTKOTERMINOWE

• Współdziałanie w grupie osób upośledzonych umysłowo i fizycznie oraz zdrowych rówieśników na zasadach wzajemnej pomocy i doskonalenie własnych umiejętności.
• Nawiązywanie trwałych przyjaźni.
• Wytworzenie u osób upośledzonych umysłowo i fizycznie poczucia przynależności do grupy rówieśniczej.
• Rozwijanie u osób upośledzonych umysłowo i fizycznie poczucia społecznej użyteczności poprzez:
  • Wytwarzanie u nich poczucia bycia potrzebnym
  • Rozwój umiejętności artystycznych osób upośledzonych umysłowo i fizycznie oraz osób zdrowych poprzez kontakt ze sztuką.
  • Naukę samodzielnego podejmowania decyzji, odpowiedzialności za podejmowane decyzje, planowanie i wykonywanie działań.

4.  ŻRÓDŁÓ FINANSOWANIA

• Środki własne
• Fundacja Systemu Rozwoju i Edukacji Program „Młodzież” ul. Mokotowska 43 Warszawa.

5.  TERMINY PRZEDSTAWIEŃ

• 11.06.2002 – Nowohuckie Centrum Kultury
• 17.06.2002 – Teatr Ludowy w Krakowie

• 20.06.2002 – Teatr Lalki, Maski i Aktora ”Groteska”

Informacje dodatkowe

Grupa nieformalna „Mój Teatr” powstała przy Domu Pomocy Społecznej, ul. Łanowa 41b, obejmuje 10-ciu młodych ludzi w wieku od 20 do 25 roku życia. Sześciu z nich pracuje w Domu Pomocy Społecznej (dwóch instruktorów terapii zajęciowej, czterech opiekunów), cztery osoby związane są z Domem na zasadzie pracy wolontariackiej.

W trakcie realizowania podstawowego celu grupy, polegającego na kierowaniu procesem wychowawczym osób upośledzonych umysłowo i fizycznie , mieszkających na stałe w Domu, w taki sposób aby wprowadzić ich do normalnego życia w środowisku lokalnym dostrzegliśmy duże zainteresowanie sztuką teatralną. W sposób niezwykły „opowiadali” nam o swoich emocjach, posługując się prostymi środkami wyrazu artystycznego, tańcem, śpiewem. Zwłaszcza śpiew stawał się źródłem ekspresji, odkrywania świata dźwięków, możliwością bycia usłyszanym.

Znając i rozumiejąc potrzebę naszych podopiecznych bycia zauważonym  i  docenionym, a także chcąc jednocześnie działać na korzyść integracji młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie z ich sprawnymi intelektualnie rówieśnikami, wychowującymi się w rodzinie postanowiliśmy wspólnie „zrobić” TEATR!

Dzięki osobistemu zaangażowaniu Dyrektora Domu Pomocy Społecznej P. Barbary Wąsowicz uzyskaliśmy dotację na Projekt pt. „Integracja młodzieży upośledzonej umysłowo i fizycznie ze środowiskiem rówieśniczym” realizowany przy wsparciu Wspólnoty Europejskiej w ramach Programu „Młodzież”. Zgodnie z założeniami Projektu Beneficjentami będzie grupa 10 mieszkańców Domu w wieku od 15 do 25 roku życia oraz 10 uczniów Gimnazjum nr 34 w wieku od 14 do 19 roku życia. Wybór uczniów tego właśnie Gimnazjum był nieprzypadkowy, od kilku bowiem lat jest to placówka, którą zarządza Dyrektor Jan Maciejowski, chętnie popierający inicjatywy mające na celu integrację osób niepełnosprawnych ze środowiskiem lokalnym.

Z wyłonioną w drodze kwalifikacji grupą 20 Beneficjentów  pracować będą członkowie grupy nieformalnej „Mój Teatr”. Zajęcia prowadzone w trakcie realizacji projektu będą miały charakter warsztatów teatralnych w formie spotkań grupowych (3 godziny tygodniowo) dla wszystkich Beneficjentów oraz spotkań indywidualnych (1 godzina tygodniowo) dla mieszkańców Domu (dla młodzieży niepełnosprawnej będą to zajęcia wyrównawcze). W ramach projektu odbędą się również dwie wycieczki integracyjne. Pierwsza z nich będzie miała na celu wzajemne poznanie się, przełamanie stereotypów odnośnie niepełnosprawności intelektualnej, druga (siedmiodniowa) zapewni kontynuację programu warsztatów teatralnych, doskonalenia umiejętności i wzmacniania więzi emocjonalnych pomiędzy poszczególnymi członkami grupy.

Efektem pracy warsztatów teatralnych będą planowane w miesiącu czerwcu 3 przedstawienia teatralne prezentowane na profesjonalnej scenie dla społeczności miasta Krakowa. Wspólny występ stworzy szansę dla gromadzenia doświadczeń, wyrażania emocji, nauki tolerancji, akceptacji i wrażliwości na odmienność innych ludzi.Wierzymy, że główny cel naszego projektu jakim jest pomoc w kontakcie osobom niepełnosprawnym intelektualnie i fizycznie z ich sprawnymi rówieśnikami zostanie przez nas osiągnięty.  Mamy nadzieję, że nie tylko uwrażliwimy społeczność lokalną na obecność osób upośledzonych umysłowo i fizycznie w świecie dla naszych podopiecznych „jeszcze” zewnętrznym, ale też udowodnimy, że pomimo odmienności intelektualnej wszyscy mamy takie same potrzeby i podobnie postrzegamy świat.

Przez wiele lat w Polsce mówiło się o potrzebie integracji i partnerskiego traktowania osób niepełnosprawnych. O ile osoby niepełnosprawne wychowujące się w rodzinie, dzięki jej wsparciu i ochronie mogą doświadczać tzw. „normalnego życia” o tyle osoby żyjące w instytucji w ramach warunków formalno-prawnych czy finansowych jakie stwarza Dom Pomocy Społecznej są w szczególnie trudnej sytuacji. Zanalizowanie sytuacji młodzieży upośledzonej umysłowo i fizycznie mieszkającej w Domu Pomocy Społecznej przy ul. Łanowej 41b pod względem stopnia integracji ze środowiskiem lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem kontaktu z rówieśnikami sprawnymi intelektualnie nasunęło wniosek o potrzebie prowadzenia działań w tym zakresie.

Wspomniane statutowe i finansowe warunki Domu Pomocy Społecznej nierzadko nie dają możliwości realizowania wszystkich, potrzebnych form zajęć dla  mieszkających w nim chłopców upośledzonych umysłowo i fizycznie. Niemniej jest to placówka popierająca wszelkie inicjatywy służące poprawie jakości ich życia poprzez udostępnienie sal terapeutycznych, wypożyczenie sprzętu terapeutycznego, audiowizualnego itd. Z propozycją prowadzenia zajęć terapeutycznych poza stałymi obowiązkami, wynikającymi z zatrudnienia w wystąpili  przedstawiciele grupy nieformalnej powstałej przy Domu Pomocy Społecznej, ul. Łanowa 41b. Grupa składa się z 10-ciu młodych ludzi w wieku od 20 do 25 roku życia: sześciu z nich pracuje w Domu Pomocy Społecznej (dwóch instruktorów terapii zajęciowej, czterech opiekunów), cztery osoby związane są z Domem na zasadzie pracy wolontariackiej.

Podstawowym celem grupy było kierowanie procesem wychowawczym osób upośledzonych umysłowo i fizycznie w taki sposób aby wprowadzić ich do normalnego życia w środowisku lokalnym. Miarą zaangażowania grupy były postępy w zakresie samoobsługi, umiejętności życia codziennego (poruszanie się komunikacją miejską, robienie zakupów) poczynione przez młodzież z  Domu. W poszukiwaniu innych możliwości pomocy swoim podopiecznym, niezależnie od stanu ich zdrowia czy stopnia niepełnosprawności, eliminując ograniczenia wynikające z ich problemów zdrowotnych poprzez ich kompensację odkryli idealną dla swoich celów formę aktywizacji młodzieży z niepełnosprawnością intelektualna i fizyczną – TEATR.  W sposób niezwykle naturalny, w atmosferze akceptacji każdego wykonywanego ruchu młodzież „opowiadała” o swoich emocjach, posługując się prostymi środkami wyrazu artystycznego : tańcem i śpiewem. Zwłaszcza śpiew stawał się źródłem ekspresji, odkrywania świata dźwięków, możliwością bycia usłyszanym. Wielokrotnie obserwowano, jak ważną czuje się osoba śpiewająca solo: czyni to całą sobą i zawsze jest to coś więcej niż zwykła piosenka.Aktywność twórcza niesie z sobą także wartości poznawcze, rozwija wyobraźnię, uczy swobodnej wypowiedzi a co najważniejsze jej materialny efekt finalny jest rozumiany i społecznie akceptowany.  Odkrycie płaszczyzny, w której bezpiecznie poruszała by się młodzież niepełnosprawna intelektualnie wraz z młodzieżą sprawną wychowującą się w rodzinie stało się inspiracją do utworzenia grupy nieformalnej „MÓJ TEATR”. Inicjatywę poparła Dyrektor Domu Pomocy Społecznej P. Barbary Wąsowicz. Po złożeniu wniosku o dotację na Projekt pt. „Integracja młodzieży upośledzonej umysłowo i fizycznie ze środowiskiem rówieśniczym” do Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, Narodowa Agencja programu „Młodzież” grupa nieformalna „Mój Teatr” uzyskała zgodę na jego realizację. Do udziału w Projekcie realizowanym przy wsparciu Wspólnoty Europejskiej w ramach Programu „Młodzież” zostało zaproszonych 20 osób w wieku od 14 do 25 roku życia (10 osób to młodzież upośledzona umysłowo i fizycznie, mieszkająca w Domu  oraz 10 uczniów Gimnazjum nr 34).

Dom Pomocy Społecznej, w którym mieszka młodzież niepełnosprawna intelektualnie sprawuje opiekę całodobową nad 98 osobami. Projekt programowo będzie obejmował jedynie 10 młodych ludzi z powodu konieczności stworzenia grupy jednorodnej pod względem wieku, stopnia upośledzenia, możliwości komunikacji werbalnej i chęci współpracy z osobami drugimi. Zasadniczą jednak kwestią jest udział młodzieży w Projekcie na zasadzie zgody wyrażonej przez nią samą oraz zdiagnozowanie takiej potrzeby  przez psychologa i pedagoga Domu.

Zaproszenie do udziału w projekcie uczniów Gimnazjum nr 34 był nieprzypadkowy, placówką tą zarządza Dyrektor Jan Maciejowski, czynnie popierający inicjatywy mające na celu integrację osób niepełnosprawnych ze środowiskiem rówieśniczym.

Rekrutacja  10 osób do Projektu odbyła się w drodze kwalifikacji przeprowadzonych przez członków grupy nieformalnej oraz przez aktora – choreografa. Kryteria naboru obejmowały nie tylko predyspozycje do udziału w warsztatach tj. zainteresowanie sztuką teatralną, potencjał artystyczny (umiejętność śpiewu, ruchu scenicznego), ale też chęć konstruktywnej współpracy z osobami niepełnosprawnymi w warunkach określonych Projektem. Zgodnie z założeniami Projektu, efektem pracy warsztatów teatralnych, które będą mięć formę zajęć stacjonarnych prowadzonych na terenie Domu i w wynajętej sali teatralnej oraz zajęć wyjazdowych, nastawionych na intensywną pracę całej grupy (a w tym samym na integracje grupy), będzie przedstawienie teatralne wystawione trzykrotnie na profesjonalnej scenie. Zajęcia stacjonarne i wyjazdowe prowadzone będą przez członków grupy „Mój teatr” oraz zatrudnionego na czas realizacji projektu aktora – choreografa.

Zasadniczą troską organizatorów  jest stworzenie w trakcie realizacji Projektu odpowiedniego klimatu dla  gromadzenia doświadczeń, wyrażania własnych emocji przez młodzież niepełnosprawną i jej sprawnych rówieśników, a także  nauka tolerancji, akceptacji i wrażliwości  na odmienność innych ludzi. Wiara, że główny cel Projektu jakim jest pomoc w kontakcie osobom niepełnosprawnym intelektualnie i fizycznie z ich sprawnymi rówieśnikami motywuje całą grupę do wytężonego wysiłku. Młodzi ludzie odpowiedzialni za cały Projekt chcą nie tylko uwrażliwić społeczność lokalną na obecność osób upośledzonych umysłowo i fizycznie w ich środowisku, ale też udowodnić, że są to osoby pełnowartościowe, w wymiarze może odbiegającym od potocznego rozumienia sprawności – ale  może ta „inność” stanowi wartość największą. Należy to uszanować, odkrywać bogactwo czasami odmiennego sposobu widzenia świata i nie ingerować w niego tak, by wszystko przywrócić do „normalności”.

Dorota Oleniacz – koordynator projektu